Kunstenaars

=Wie zijn de andere kunstenaars die ook optisch bedrog gebruiken in hun kunstwerken?=

De stijl waarin Borromini werkte staat bekend als de Barokstijl. Deze bouwwerkstijl kenmerkt zich door de overdaad in de bouwwerken om indruk te maken op de bezoeker, en het gebrek aan verfijning in de afwerking.

Francesco Borromini heeft samen met nog 2 andere architecten veel invloed gehad op de nieuwe vorm van architectuur. De twee ander architecten waren: - Gian Lorenzo Bernini - Pietro da Cortona

Bernini is, samen met Borromini, verantwoordelijk voor het straatbeeld van Rome zoals we dat nu kennen. De vele fonteinen in Rome en ook het wereldberoemde Piazza San Pietro (Sint Pietersplein) voor de Sint Pieterskerk in Vaticaanstad.

Da Cortona is voornamelijk bekend om zijn schilderkunsten. En dan met name de plafondschilderingen in onderaanzicht, waarmee hij de afgeslotenheid van de zoldering optisch compleet doorbrak.

België telt een groot aantal barokkerken. Hoogtepunten zijn onder meer de Sint-Michielskerk te Leuven, de Carolus Borromeuskerk in Antwerpen, de Sint-Servaasbasiliek in Grimbergen en de basiliek van Scherpenheuvel.

Welke stijl hier zeker bij genoemd moet worden is “Trompe l’oeil”. Dit is een schilderkunst waarbij m.b.v. nauwkeurig shilderen en het gebruik van schaduwen een sterke illusie wordt bereikt. Letterlijk betekent het: bedrieg het oog. Over het algemeen wordt het in stillevens toegepast, maar ook in muurschilderingen, om bijv de echte aanwezigheid van pilaren of standbeelden te suggereren. In plafondschilderingen kan met deze techniek gesuggereerd worden dat er bijv een koepel of ruimte aanwezig is.

Op-Art kunstenaars
Tegenwoordig wordt optisch bedrog nog altijd gebruikt door kunstenaars. Deze kunstvorm wordt “Op-art” ¹ genoemd. In deze stroming staat optische misleiding centraal. Beweging is soms zo geslaagd gesuggereerd dat de beschouwer gedesoriënteerd wordt. De toeschouwer ervaart dat zijn zichtbare waarneming misleidt wordt en stelt daardoor zijn perceptie ter discussie. Het oog blijft in beweging door meerdere zwaartepunten in de compositie. De suggestie van beweging in het kunstwerk komt tot stand wanneer de toeschouwer stil staat of als deze zich beweegt ten opzichte van het kunstwerk. Deze laatste vorm van gesuggereerde beweging werd vaak opgeroepen in reliëfs.De illusie wordt in het tweedimensionale kunstwerk veroorzaakt door de organisatie van kleuren, lijnen, volumes of het gebruik van moiré. De laatstgenoemde methode houdt in dat twee gelijkende patronen elkaar overlappen op een dusdanige wijze dat de vormen lijken te vibreren. Kleuren kunnen een rol spelen in de suggestie van beweging door het feit dat ze elkaar beïnvloeden. De intensiteit en gradatie van dezelfde kleur kan anders lijken door invloed van de kleuren in de omgeving. Intense, warme en lichte kleuren lijken naar voren te komen. Donkere en koude kleuren wijken naar achteren.

Victor Vasarely was een Frans-Hongaars kunstenaar die samen met Bridget Riley een van de belangrijkste vertegenwoordigers was van de Op-Art. De volgende foto's tonen Victor Vasarely en één van zijn kunstwerken. Dit kunstwerk lijkt driedimensionaal, maar is het niet. Dit lijkt zo door het juiste kleur- en perspectiefgebruik. Nog een kunstenaar die zich bezig hield met optische illusies was Bridget Riley. Hieronder een illustratie van haar werk '//movement in squares''//.



Veel mensen, ook de minder ervaren kunstliefhebbers, vonden op-art leuk. Het is een makkelijk toegankelijke kunstvorm. De kunstenaars maakten onder andere schilderijen met contrasterende, vibrerende kleuren en vormen die lijken te bewegen. Dit geeft mensen soms een “hallucinerend” effect. Zo ook bij de volgende 2 voorbeelden. Bij de figuur lijkt het alsof alles draait, behalve als je je fixeert op 1 bepaald punt. Het andere voorbeeld is een filmpje waarin je een leuk effect krijgt op het einde, volg gewoon de instructies in het filmpje. media type="youtube" key="Bk7CxHCasts" height="344" width="425"

Vanaf ongeveer 1963 nam de op-art een grote vlucht en werd deze zelfs in de mode toegepast, waar vooral zwart-witte stoffen met geometrische figuren bijvoorbeeld in jurken werden toegepast.



(1) “Op-art is een stroming in de moderne kunst en hedendaagse kunst. Het is een afkorting van Optical Art. Op-art ontstond uit de geometrische abstracte kunst en wordt wel eens te nauw verbonden met de kinetische kunst.”